Srednjovekovni grad Petrus   |   Paraćin

Ostaci srednjovekovnog grada Petrusa nalaze se kod sela Zabrega, 11 km severoistočno od Paraćina. Grad je utvrđen na desnoj obali reke Crnice i sa tri strane pristup gradu je nemoguć, dok je sa četvrte, jugozapadne, bio kontrolisan jednim veštačkim fortifikacijskim rovom. Gradsko utvrđenje je nepravlinog oblika, a sam grad sastojao se iz dva dela: šireg gradskog, opasanog zidovima širine od 1 m i „Malog grada“ – citadele, smeštenog na vrhu brda zvanog „Bula“. „Mali grad“ zauzima površinu od oko 1.300 m², građen je od lomljenog kamena i krečnog maltera. Sudeći po koncepciji građenja, upotrebljenom materijalu...

Prikaži ceo tekst

Ostaci srednjovekovnog grada Petrusa nalaze se kod sela Zabrega, 11 km severoistočno od Paraćina. Grad je utvrđen na desnoj obali reke Crnice i sa tri strane pristup gradu je nemoguć, dok je sa četvrte, jugozapadne, bio kontrolisan jednim veštačkim fortifikacijskim rovom.

Gradsko utvrđenje je nepravlinog oblika, a sam grad sastojao se iz dva dela: šireg gradskog, opasanog zidovima širine od 1 m i „Malog grada“ – citadele, smeštenog na vrhu brda zvanog „Bula“. „Mali grad“ zauzima površinu od oko 1.300 m², građen je od lomljenog kamena i krečnog maltera.

Sudeći po koncepciji građenja, upotrebljenom materijalu i arheološkim nalazima, grad potiče iz sredine XIV veka i predstavlja vrlo značajno nalazište za proučavanje srpske srednjovekovne istorije.

Petrus je bio središte pogranične oblasti srpske države  u XIV veku i kontrolisao je vezu Pomoravlja sa dolinom Timoka. Njegovi gospodari su bili savremenici cara Dušana i kneza Lazara, župan Vukosav i njegov sin Crep.

Na mestu Petrusa je možda postojalo utvrđenje još u doba Rimljana, pošto su u njemu pronađeni rimski bakarni novčići, koji su danas deo zbirke Zavičajnog muzeja u Paraćinu. Ono što je izvesno jeste da je u VI veku ovde postojalo vizantijsko utvrđenje, podignuto verovatno u sklopu Justinijanovih (527. – 565.) radova na utvrđivanju vizantijske vlasti.

Poslednji istorijski podatak o tvrđavi Petrus vezan je za 1413. godinu, kada ga je, zajedno sa većim brojem tvrđava, zauzeo Bajazitov sin Musa. Petrus je zapusteo ili nakon Musinog razaranja 1413. godine ili posle propasti srednjovekovne Srbije 1459. godine, pošto je izgubio na strateškom značaju.

Petrus je danas većim delom u ruševinama, a u njegovoj blizini se nalaze ostaci dva manastirska kompleksa, posvećenih Svetom Jovanu Glavoseku i Svetoj Mariji Blagoj. Među ruševinama Petrusa nalazi se i velika stena, dugačka oko 8 m i visoka oko 6 m, koja je u narodu poznata kao Krstata stena, a u blizini tvrđave se nalazi i pećina sa velikim ulaznim otvorom.

Arheološko nalazište je 14. marta 1985. godine proglašeno za kulturno dobro.

Kratak tekst

Podaci

  • Mesto:
  • Paraćin
  • Datum:
  • 18.07.2012 00:07
Galerija slika
Trenutno nema slika u galeriji!